Fiscale versoepeling en Realisatiestimulans zijn pas effectief als de hele keten doorstroomt
Dinsdag 15 september 2026Het kabinet wil met het intensiveren van de Realisatiestimulans en het geven van fiscaal voordeel aan woningcorporaties de financiële druk in de sector verlagen. Bij PublicNL vragen wij ons echter af of deze maatregelen in de miljoenennota voldoende effect hebben om de stagnatie in de verhuisketen daadwerkelijk aan te pakken.
Door de intensivering van de Realisatiestimulans, de vereenvoudigde regeling waarbij gemeenten een vaste bijdrage per gestarte betaalbare woning ontvangen, en het verlenen van fiscaal voordeel aan woningcorporaties via de versoepeling van de ATAD-regel (Anti Tax Avoidance Directive) wil het kabinet laten zien dat het oog heeft voor de financiële druk in de sector.
Geld alleen bouwt geen huizen
Het herstellen van de investeringskracht van woningcorporaties en het belonen van gemeentelijke realisatie zijn duidelijke en welkome maatregelen. Maar geld alleen bouwt geen huizen. Als de businesscases voor middenhuur vastlopen op grondprijzen en op bouwkosten, en als nieuwbouwprojecten stagneren omdat er geen doorstroom is op de woningmarkt, blijven ook deze miljoeneninvesteringen nutteloos.
Middenhuur en doorstroom zijn knelpunten
Om de impact van het kabinetsbeleid te versterken zal de dynamiek in de totale verhuisketen moeten worden aangepakt. Dat vraagt om een gerichte aanpak op de volgende twee terreinen:
- Aanpak van de vastgelopen middenhuur: Hoewel de versoepelde regelingen corporaties en gemeenten meer ruimte geven, staan private beleggers en vastgoedexploitanten nog steeds onder druk. Hoge grondprijzen, stijgende bouwkosten en strengere programmatoetsen maken de realisatie van middenhuur complex. Zonder een gezamenlijke aanpak tussen gemeenten, ontwikkelaars en investeerders droogt de aanwas van betaalbare middenhuurwoningen verder op.
- Vlottrekken van de doorstroom: Het eenvoudigweg bijbouwen van woningen lost de huidige woningcrisis niet op als bestaande woningen niet vrijkomen. Het tekort aan geschikte en aantrekkelijke woon-zorgvormen voor senioren zorgt ervoor dat gezinswoningen vastzitten en starters weinig kans maken op een woning. Om die keten in beweging te krijgen, zijn niet alleen startpremies nodig, maar ook een beleid dat actief gericht is op doorstroom, het beter verdelen van exploitatierisico’s bij maatschappelijk vastgoed en meer focus op geclusterde woonvormen.
Netcongestie dreigt de rem te worden
Naast de woningbouwopgave investeren corporaties en vastgoedbeheerders op grote schaal in het verduurzamen en isoleren van de bestaande woningvoorraad. Het uitblijven van extra grootschalige stimuleringsmaatregelen voor de energietransitie, gecombineerd met de toenemende netcongestie, kan de verduurzaming van woon- en werklocaties ernstig vertragen.
Het kabinet zal daarom extra prioriteit moeten geven aan de koppeling tussen infrastructurele capaciteit en ruimtelijke versnellingslocaties om hun plannen succesvol te kunnen uitvoeren. Alleen met een integrale aanpak zorgen we ervoor dat de investeringen van het kabinet ook echt leiden tot beweging op de woningmarkt.
Publicaties in de media
Lees ook de verslaggeving over onze reactie op PropertyNL.
Benieuwd hoe we bij PublicNL beleid en uitvoerbaarheid beter op elkaar laten aansluiten?
Wij brengen gemeenten, corporaties, vastgoed- en marktpartijen samen om systeemknelpunten te ontleden, met elkaar om tafel te gaan en te werken aan werkbare oplossingen. Dit doen we door het organiseren en faciliteren van themasessies, bijeenkomsten, rondetafels en evenementen. Zo leggen we samen met alle betrokken partners de puzzel die ervoor zorgt dat we in 2050 allemaal kunnen wonen, werken en leven waar we willen.
Over de gebruikte gegevens
De cijfers en informatie in dit artikel zijn gebaseerd op externe bronnen en zijn met zorg samengesteld. Vanwege de snelle ontwikkelingen in de sector biedt PublicNL deze inzichten aan als actuele momentopname ten behoeve van de dialoog. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.