Gemeenteraadsverkiezingen 2026: Is er ruimte voor álle Nederlanders?
Donderdag 12 maart 2026Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen domineren woningbouwdoelen dagelijks het nieuws, maar PublicNL kijkt verder dan alleen het wonen. We stellen een vraag die de komende jaren in elke raadszaal centraal staat: hoe verdelen we de schaarse ruimte in ons land op een rechtvaardige manier?
Het tekort aan ruimte is in 2026 meer dan een technisch dossier. Het is een vraagstuk over de inrichting van onze samenleving. Landelijke ambities zijn groot, maar de uitvoering vindt plaats in de wijken en op bedrijventerreinen. Juist op lokaal niveau vallen de besluiten die bepalen of we de komende jaren écht meters maken.
Lokale regie in een complex speelveld
Door nieuwe kaders, zoals de Spreidingsweten de Wet Regie Volkshuisvesting, wordt de rol van de gemeente crucialer. Lokale bestuurders wegen dagelijks complexe en verschillende belangen af. Onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam (HvA)* wijzen erop dat het niet alleen om de hoeveelheid woningen gaat. Ook de kwaliteit en de doelgroepen zijn essentieel. Hoe houden we de stad betaalbaar voor vitale beroepen? En hoe pakken we ongezonde woonsituaties aan?
In de raadszaal valt de beslissing over braakliggende terreinen. Komt er een appartementencomplex voor starters of een zorglocatie voor senioren? Wordt het een logistieke hub of een tijdelijke opvanglocatie? Hier verandert abstracte wetgeving in een tastbare leefomgeving.
De ruimtelijke crisis lossen we niet op met nog meer landelijke nota’s of extra miljarden. Het vraagt om lokale bestuurders die durven te kiezen. De vraag is niet óf we bouwen, maar voor wie we welke deur openhouden. Als we nu geen ruimte maken voor iedereen, verliezen we de verbinding in onze samenleving definitief.
— Tino Meijn, Algemeen Directeur PublicNL
Visie 2050: Iedereen een plek
Bij PublicNL werken we vanuit een heldere stip op de horizon: in 2050 moet elke Nederlander kunnen wonen, werken en leven waar hij of zij wil. Daarom kijken we naar oplossingen die verder gaan dan alleen ‘nieuwbouw in de wei’. De gemeenteraad heeft de sleutels in handen om deze visie dichterbij te brengen:
- Vastgoedtransformatie: Gemeenten boeken sneller resultaat door creatiever te kijken naar wat er al staat. Denk aan het splitsen van woningen of het beter benutten van bedrijventerreinen.
- Radicaal vertrouwen: Snelheid in de bouw ontstaat niet door meer regels. Het ontstaat door een lokale overheid die als partner optreedt voor corporaties en marktpartijen.
- De menselijke maat: Een project is pas succesvol als een huurder of eigenaar zich verbonden voelt met de gemeenschap. Lokale politici kunnen deze betekenisvolle verbindingen faciliteren.
De kracht van de lokale arena
De gemeenteraadsverkiezingen laten zien dat de kortste lijn naar verandering vaak in de eigen gemeente loopt. Het is de plek waar inwoners, bedrijven en politiek elkaar direct treffen. Hier bepalen we de koers voor de komende vier jaar. Zo leggen we de basis voor een land waarin ‘woon, werk en leef waar je wilt’ weer een vanzelfsprekende mogelijkheid is voor iedereen.
Zou het niet fijn zijn als we in Nederland allemaal een plek hebben waar we kunnen wonen, werken en leven zoals we willen? Een plek waar we ons thuis voelen en ons kunnen ontwikkelen. Een omgeving waar we ons mee verbonden voelen. Daar heeft iedereen toch recht op?